Den ynkelege naturen til den dominerande klassen i Vesten: Epstein sine vener er feigingar
Av Vijay Prashad
Etter kvart som styresmaktene i USA gjer fleire e-postar og meldingar frå og til Jeffrey Epstein offentlege, kjem det fram stadig meir prov som stadfestar det dei unge jentene sa: at dei vart valdtekne av Epstein og krinsen rundt han. Dette har òg stadfesta det seigliva, undersøkande journalistarbeidet til Julie Brown (Miami Herald), som i 2018 avslørte avtalane Epstein fekk med mektige menn i Florida gjennom serien Perversion of Justice. Brown, som starta undersøkingane sine tidleg i 2017, snakka med åtti moglege offer, nokre heilt ned i trettenårsalderen. Historiene ho avdekte førte henne til Virginia Giuffre, som hadde flytta til Australia; Giuffre vart ein offentleg talsperson for dei unge jentene som vart utnytta av Epstein-nettverket, som også inkluderte Andrew Mountbatten (den tidlegare prinsen). Browns bok, Perversions of Justice: The Jeffrey Epstein Story (2021), og Giuffre si bok, Nobody’s Girl: A Memoir of Surviving Abuse and Fighting for Justice (2025), er heilt sentrale dokument, saman med den store mengda e-postar og meldingar frå og til Epstein. Dei fortel historiene om dei unge jentene som vart utsette for overgrepa i det som kan kallast Epstein-øygruppa.
Seksuell vald har djup og langvarig verknad på unge barn, og formar ikkje berre barndomen deira, men livsløpet vidare. Mange overlevande må leva med djupe kjenslemessige sår, som frykt, skam, skuld og tap av tillit til andre, ofte forsterka av stillnad eller mistillit frå omgjevnadene. Etter kvart som dei blir eldre, kan desse erfaringane føre til alvorlege psykiske utfordringar som depresjon, angst, posttraumatisk stressliding og auka risiko for sjølvskading eller rusmisbruk. Ei undersøking fann at ein tredel av kvinnene som hadde vorte valdtekne, hadde vurdert sjølvmord, og det er heilt klart at sjølvmordsraten blant barndomsoffer for seksuell vald er langt høgare enn blant dei som ikkje har vorte utsette for slike brotsverk. Virginia Giuffre, som tok sitt eige liv i ein alder av 41 år, var ikkje noko unntak. Verknadene av seksuell vald mot barn forsvinn ikkje berre med tida; utan støtte og rettferd ber dei fleste med seg traumet inn i vaksenlivet.
I dei offentlege dokumenta står jentene oppførte som Jane Doe, anonyme for å verna identiteten deira. Men dei veit kven dei er. Dei er som Virginia eller Courtney Wild eller Jennifer Araoz – stilte overfor nesten uoverstigelege hinder for å få fortalt historiene sine, for å bli trudde, og for å kjenna at det har kome noko form for rettferd mot dei kriminelle som øydela liva deira. Oftast er det få som lyttar, få som trur, og rettssystemet snur seg vekk når mektige menn er involverte.
Andre barn, andre stader, møter andre Epsteinar som enno ikkje er tekne. Det finst aldri berre éin Jeffrey Epstein. Han var ikkje eit unikt monster. Epstein var ein vanleg bølle, som lærte seg å manipulera menneske for pengar og makt, og å leggja til rette for at dei kunne få eit buffetbord av høve til å krenkja sårbarheita til unge menneske. Om vi byrja å lista opp dei mange som er dømde for liknande brotsverk rundt om i verda, ville lista bli lengre enn ein kan førestilla seg (inkludert dei i krigssoner som forgrip seg på barn for “sport”, og dei som Charles “Abbey” Mwesigwa og Christiana “Christy Gold” Uadiale, som handla unge kvinner til gulfstatane, og sexhandelringane i Aust-Europa og Søraust-Asia). Dei unge jentene og gutane som sit i metallcontainarar, i falleferdige hotell eller i prangande heimar i Dubai for å møta ting dei aldri kan førestilla seg – og som dei aldri burde ha måtta oppleva – vi kjem aldri til å vita namna deira eller kven deira Epsteinar og Andrewar var.
Ein herskarklasse av feigingar
Kvar ho enn er, i kva univers som helst, må Virginia ha smilt då ho såg skurken Andrew skrekkslegen over at han – den første kongelege på 400 år – vart teken i varetekt (ein fjern forfar, ti generasjonar tilbake, Charles I, vart halshogd i 1649). Andletet hans i bilen, auga raude av frykt, er eit bilete som gjev kvart mishandla barn ei kjensle av rettferd.
Andrew nektar framleis for å ha gjort noko gale. Det gjer alle dei andre mennene som på ein eller annan måte deltok i Epstein-verda. Det amerikanske justisdepartementet nektar å sladda e-postane som kan peika mot namna på skuldige menn, og dei fleste offera er altfor redde til å vitna tydeleg og samanhengande om valdshandlingane. Fordi styresmaktene i Miami la ned etterforskinga i 2008 på grunn av Epstein-avtalen, vart ingen medsamansverjarar etterforska. Epstein og Maxwell betalte visstnok kontant – ingen papirsport, inga stadfesting, inga vidare etterforsking.
Vi veit at unge jenter vart utsette for grufulle brotsverk. Det er udiskutabelt. Vi veit at viktige menn gjorde desse brotsverka, eller i det minste visste om dei (korleis kunne dei ha vore i huset til Epstein i New York utan å ha sett prov på veggane – som kunst?). Vi har lese e-postar og meldingar der desse mennene spøkte om overgrepa på unge jenter (“cute girls are real”, skreiv Deepak Chopra, og Epstein skreiv om Bill Gates og “russiske jenter”). Men ingen av desse mennene – ikkje éin – har innrømt å ha vore del av overgrepa. Teamet til Gates sa at skuldinga er “fullstendig absurd og heilt feil”, medan Chopra sa at han hadde brukt “dårleg dømmekraft i tonen” i e-posten sin. Andrew er pressa inn i avhøyrsrommet hovudsakleg fordi han lekkja statshemmelegheiter til Epstein, men kanskje – det vil vi sjå seinare – vil etterforskarane òg spørja han om jentene. Ingen andre vil bli etterforska, fordi bevisa er baserte på høyrer-søgn, det finst ikkje offer som legg fram konkrete skuldingar, og det finst ingen attverande stadfestande prov. Epstein er død, og medhjelparen hans, Ghislaine Maxwell, er taus i fengsel.
Epstein, seier dei, tok sitt eige liv. Dette er ein gammal tradisjon blant herskande elitar, frå sjølvmordet til Seneca den yngre (i år 65 e.Kr.) etter at han konspirerte mot keisaren, til sjølvmordet til Wei Zhongxian (i 1627) for korrupsjon mot Ming-dynastiet i Kina, til sjølvmordet til Asano Naganori (i 1701), daimyoen av Ako-domenet, som tok livet sitt etter ordre frå Tokugawa-shogunen – og mange, mange fleire av same slag. Kanskje var Epstein sin død meir lik dei vanærede vesirane ved det osmanske hoffet, som vart stille kvalde med ei silkjesnor og gravlagde i hast i nattas mørker (eller han er i Israel, slik nokre på nettet hevdar). Uansett er Epstein borte.
Resten er ryggradslause. Dei trur – og med god grunn – at dei vil sleppa unna og til slutt bli rehabiliterte. Bill Gates, den store humanitæren; Deepak Chopra, den store healaren; Bill Clinton, den store sjarmøren.
Eg vil leiga ein satellitt. Eg vil setja ein enorm høgtalar på han, som kan høyrast over heile verda. Eg vil at han skal senda Patricia Lockwood sitt dikt frå 2013, Rape Joke, eller i det minste desse strofa frå slutten:
Valdtektsvitsen er at du spurde kvifor han gjorde det. Valdtektsvitsen er at han sa han ikkje visste, som om kva anna ein valdtektsvits ville seia? Valdtektsvitsen sa at DU var den som var full, og valdtektsvitsen sa at du hugsa det feil, noko som fekk deg til å le høgt i eitt langt, oppsprunge sekund. Vin-coolarane var ikkje Bartles & Jaymes, men det ville vore morosamare for valdtektsvitsen om dei var det. Det var ein eller annan “pussy”-smak, som Passionate Mango eller Destroyed Strawberry, som du drakk utan å stilla spørsmål, tillitsfullt, i hjartet av Cincinnati, Ohio.
Kan valdtektsvitsar vera morosame i det heile teke, er spørsmålet.
Kan nokon del av valdtektsvitsen vera morosam. Den delen der han sluttar – haha, berre tull! Sjølv om du i årevis drøymde om å drepa valdtektsvitsen, spilla alt blodet hans ut, og fortelja det slik.
Valdtektsvitsen skrik etter retten til å bli fortald.
Valdtektsvitsen er at det var slik det berre skjedde.
Valdtektsvitsen er at dagen etter gav han deg Pet Sounds. Ja, verkeleg. Pet Sounds. Han sa han var lei seg, og så gav han deg Pet Sounds. Kom igjen, det er litt morosamt.
Innrøm det.
“Innrøm det” er retta mot lyttaren, for å få dei til å innrømma at gåva Pet Sounds er morosam. Men det er ein annan person uttrykket òg er retta mot. Mot sjølve “valdtektsvitsen”. Innrøm kva du gjorde. Sei det. Sei det éin gong, ikkje for deg sjølv, men for den personen du valdtek. Ha mot til å innrømma det. Men det vil du ikkje, fordi du kjem frå ein herskarklasse av feigingar som aldri innrøm noko.
Vijay Prashad er direktør for Tricontinental: Institute for Social Research. Den nyaste boka hans (saman med Grieve Chelwa) er How the International Monetary Fund Suffocates Africa (Inkani Books).