oktober 2026
Massedemonstrasjonar i Frankrike viser at rørsla trappar opp trass i politivald, rapporterer Shabbir Lakha frå protesten i Paris
Den franske revolten, leia av studentar, trappar opp. Den ekstreme valden frå politiet skremde ikkje demonstrantane, som gjekk ut i gatene i dei største tala til no.
I Paris marsjerte om lag 800 000 menneske gjennom byen og lamma han. Titusenvis marsjerte i byar over heile Frankrike, mellom anna i Marseille, der demonstrantar braut seg inn i rådhuset.
Demonstrasjonane laurdag vart støtta av fagforeiningar og Gule vestar-rørsla, som leia eit opprør mot Macron i 2018. Sistnemnde slutta seg til protestkallet på laurdag dels for å forsvare studentar mot politivald, og dels for å reise krav om levekostnadene, særleg kostnaden for diesel.
I Paris byrja protestane og blokadane tidleg om morgonen, med mange lokale marsjar som skulle samlast på Place de la République klokka 14. Dei vart umiddelbart konfronterte av hardhendt politi, med det føremålet å hindre radikale studentar i å nå samlingspunktet og skremme dei som planla å slutte seg til hovuddemonstrasjonen – særleg familiar.
Klokka 13 var gatene i Paris fulle av folk som protesterte eller var på veg til ein protest. Klokka 14 var Place de la République heilt fullstappa, og politiet fylte heile plassen med eit tjukt teppe av tåregass. Eg kunne sjå gassskyer frå hundrevis av meter unna.
Utan å la seg skremme sette marsjen i gang og heldt fram med å veksa i storleik. Kvar veg rundt marsjruta var full. Demonstrantane ropte “ned med staten, politiet og fascistane”, “ACAB” og “Macron må gå av”. Etter kvart som marsjen flytta seg vestover, vart lyktestolpar, trafikklys, busskur og stillas klatra på og vart punkt for å rope slagord.
Demonstrasjonen var umiskjenneleg antifascistisk. Eit av dei populære slagorda var “ungdom seier faen til Nasjonalfronten”, og jamlege utbrot av den italienske klappesongen “siamo tutti antifascisti (vi er alle antifascistar)”.
Det var også stor støtte for Jean-Luc Mélenchon og La France Insoumise på demonstrasjonen. Plakatar, klistremerke og kritmelte teikn på bakken som kalla til røyst på Mélenchon i det komande presidentvalet, var utbreidde gjennom heile demonstrasjonen.
Den mest framtredande symbolikken på demonstrasjonen var solidaritet med Palestina. Palestinske flagg og kuffiyehar var absolutt overalt. Ein McDonald’s nær Gare du Nord hadde “McDo = støttespelarar for folkemord” måla med graffiti på det knuste vindauget.
Det var også nokre få plakatar mot krig meir generelt. Ein las: “Macron gå av. Ta krigen din og kom deg til helvete ut”. Eg snakka med ein student, og ho sa at studentar er svært medvitne om at dei vert fortalde at det ikkje finst pengar til å møte krava deira om grunnleggjande vilkår og rettferd i utdanninga, samstundes som Macron lovar å auke militærutgiftene.
Mange av plakatane var også retta mot politiet og motstand mot undertrykkinga. Framstillingar av Star Wars-stormtroppar og George Orwell sin 1984 var rikeleg til stades. Ei rekkje folk vifta med algeriske flagg og heldt opp plakatar som drog linjer til 17. oktober 1961, nøyaktig 65 år sidan, då opptil 300 algeriarar vart massakrerte av parisisk politi.
Føre demonstrasjonen sa innanriksministeren at politiet hadde rett til å nytte alle våpen til rådvelde for å slå ned protestane.
Og det var det dei gjorde. Før Paris-protesten søkte politiet gjennom folk og arresterte dei dersom dei bar maske eller saltløysing meint til å verne dei dersom dei vart utsette for tåregass. Ein demonstrant mista handa etter å ha vorte treft av ein tåregassbehaldar. Over 400 menneske vart arresterte, og videoar på nettet viste brutaliteten dei vart slått og haldne fanga med.
På protesten sa ein student til meg: “Politiet er i krig med studentane. Vi kjempar for fridom og for rettane våre, og politiet kjempar mot oss.” Etter protesten kalla Macron perverst politiet “garantistar for retten til å protestere” og “uttrykte nasjonen si støtte”.
Men undertrykkinga slår tydeleg attende. Som ein student sa til meg: “På grunn av undertrykkinga frå politiet trur eg mange har slutta seg til dagens marsj som ikkje var særleg engasjerte i byrjinga.”
Macron satsar på at skuleferien som byrjar måndag, vil bryte momentet i rørsla. Men demonstrasjonen i dag tyder noko anna. Den synte vilje hjå studentane til å halde fram kampen, og ei generalisert rørsle mot dei stigande levekostnadene og mot regjeringa som dreg inn arbeidarrørsla og breiare lag. Det vil vere ein nasjonal streik frå fagforeiningane 5. november.
Studentarrevolten spreier seg også over kontinentet og vidare. Studentprotestar har brote ut i Belgia, Italia, Austerrike, Albania, Spania og Tyskland, så vel som i India, Chile, Argentina og Brasil. Skuleelevar og universitetsstudentar i fleire av desse landa, i Storbritannia og andre stader, organiserer også skulebom [walkouts] og protestar mot militarisme og verneplikt 20. november.
Stop the War sin Welfare not Warfare-turné, som byrjar 22. oktober og samlar talarar frå Frankrike, Belgia, Hellas og Tyskland, kunne ikkje vore betre tima.