Åtaket på palestinsk tilvere er ikkje avgrensa til bombing. Øydelegginga av infrastruktur, israelsk kontroll over palestinske pengar, og vestleg bedriftsmedskuld i apartheid er samankopla frontar i den same offensiven.
Kjære vener,
Helsing frå skrivebordet til Tricontinental: Institute for Social Research.
Israel sin folkemordande bombekampanje har øydelagt avløpssystemet i Gaza, og øydelagt eller skadd nesten 90 % av territoriet sin vass- og sanitær-infrastruktur sidan 2023. Kvar dag vert 45 000 kubikkmeter uhandsama kloakk sleppt ut i Middelhavet, medan ytterlegare 15 000 kubikkmeter sig inn i grunnen. Dette samanbrotet i sanitær-infrastrukturen har ført til ei plage med rottar og andre gnagarar i Gaza, der to av tre born som bur i fordrivingsleirar, er plaga av desse skadedyra. I september 2026 tetta ein usedvanleg algeoppblomstring filtreringssystema ved fem av Israel sine seks avsaltingsanlegg, og den israelske miljøgruppa Zalul åtvara om at uhandsama kloakk frå Gaza bidrog til den forverra krisa.
Som du sår, skal du hauste.
Ein våpenkvile byggjer ikkje eit heim att. I Gaza bur palestinarar framleis blant ruinane etter Israel sin kampanje med massedrap og øydelegging. Eit år etter at våpenkvila tok til, bur hundretusenvis framleis i utslitne telt, mellombelse tilfluktsrom og skadde bygningar. Stansen i dei store kampane har ikkje ein gong gjenoppretta dei grunnleggjande vilkåra der folk kan leve med verdigheit.
Øydelegginga i Gaza kan ikkje fangast av data åleine, sjølv om tala gjev ei kjensle av omfanget av den øydelegginga Israel og deira allierte har påført. Til dømes fann ein nyleg rapport frå UN Trade and Development (UNCTAD) at 92 % av dei økonomiske verksemdene i Gaza var øydelagde eller skadde. I 2025 var real-BNP per person 212 dollar, berre 17 % av det allereie låge nivået i 2022, og meir enn 90 % av den yrkesaktive befolkninga i Gaza var utan arbeid. Innan mai 2026 var berre 17 milliardar dollar lova til dei estimerte 71,5 milliardar dollar som gjenoppretting og rekonstruksjonen av Gaza vil koste, og berre ein liten del av dei lova midlane var betalte ut. Gaza vil framleis vere ein ruin i lang tid framover.
Familiar i Gaza som har budd i telt i over to år, rapporterer at romma dei bur i er så trong at kvar side av familielivet – frå samtale og matlaging til soving og bading – går føre seg utan privatliv. Ei kartlegging gjort av Dei foreinte nasjonane sitt befolkningsfond (UNFPA) av meir enn 500 fordrivingsstader fann at berre om lag halvparten var innan 500 meter frå eit trygt rom for kvinner og jenter. Frå seint i juli 2026 var 17 slike rom framleis stengde på grunn av manglande finansiering, og to til av tryggingsgrunnar, ifylgje FN sitt kontor for koordinering av humanitær innsats. Psykososialspesialisten Abeer al-Shurafa sa til al-Araby al-Jadeed at ‘dei tett samanpakka teltene lèt liva til folk liggje open for andre og skaper vilkår som oppmuntrar til snoking, innblanding i familieanliggande og avlytting av samtalar. Mange av problema som no finst mellom familiar, er direkte knytte til denne pålagde røynda. Fråværet av privatliv verkar inn på oppsedinga av born og tilhøvet mellom ektefellar og kan bidra til ein auke i familiekranglar og skilsmissetal, fordi det som ein gong gjekk føre seg inne i heimen, no skjer i eit ope rom der andre kan høyre det.’
UNFPA rapporterte at mellom april og juni 2026 auka tilfelle av kjønnsbasert vald som vart registrerte av ti partnarar i saksforvaltning, med 27 % samanlikna med kvartalet før. Dei tre mest rapporterte valdsformene – nekting av ressursar, psykologisk og emosjonell vald, og kroppsleg overfall – stod kvar for om lag ein tredjedel av dei rapporterte tilfella, medan tvangsekteskap og tidleg ekteskap stod for 2,6 %. Desse tala kan ikkje skiljast frå dei materielle vilkåra som Israel sitt åtak på Gaza har skapt. Øydelegginga av heimar, eigedom og levebrød, saman med samanbrotet i familie- og sosial støtte under fordriving, har gjort kvinner meir avhengige av hjelpeorganisasjonar og menn i familiane sine for mat, vatn, husvære og inntekt.
Samstundes, på den okkuperte Vestbreidda, riv israelske styrkar ned palestinske heimar, og sionistiske nybyggjarar driv samfunn bort frå land som familiane deira har budd på i generasjonar. Denne fordrivinga er ikkje eit tilfelle.
I januar og februar 2025 gjekk israelske styrkar inn i dei palestinske flyktningleirane i Jenin, Nur Shams og Tulkarem, fordriv folkesetnaden deira med makt, og øydela hundrevis av heimar, vegar og annan sivil infrastruktur. Dei om lag 33 000 fordrivne palestinarane er framleis nekta å vende attende.
I februar 2026, etter årevis med åtak og trakassering, tvang israelske nybyggjarar dei 45 medlemmane av eit beduinskt gjetarsamfunn ut av al-Wadi al-Shamali, nord for al-Lubban ash-Sharqiya på den okkuperte Vestbreidda. Utvisinga lét dalen stå utan palestinsk tilvere, noko som gjorde det mogleg for nybyggjarar å utvide kontrollen sin over beiteland og truga om lag 2 000 dunam med omkringliggjande jordbruksland, inkludert olivenlundar. Denne tileigninga, saman med israelske planar om å byggje tusenvis av ulovlege nybyggjareiningar i E1-området nær Jerusalem, undergrev det territorielle grunnlaget for ein framtidig palestinsk stat.
Mindre diskutert er det økonomiske kvelartaket som Israel utøver over det okkuperte palestinske territoriet. Ifylgje UNCTAD-rapporten trekte eller heldt den israelske regjeringa attende meir enn 3,67 milliardar dollar i palestinske inntekter mellom januar 2019 og mars 2026. Palestinsk avhengnad strekkjer seg inn i valutaen sjølv. Mykje av inntekta som palestinarar tener, kjem inn i palestinske bankar i israelske shekel. Men Israel avgrensar kor mykje fysisk kontantar desse bankane kan returnere til Israel sitt banksystem. Data frå Palestine Economic Policy Research Institute (MAS) syner at mellom 2021 og 2024 heldt dei tillatne overføringane ikkje tritt med volumet av kontantar som trong repatriering. Det resulterande overskotet fyller bankkvelva med pengar som ikkje lett kan lånast ut eller nyttast til å gjere opp betalingar, noko som fører til at somme bankar avgrensar nye shekel-innskot. MAS-studien siterer eit IMF-estimat om at kostnaden ved å halde dette overskotet reduserte profitten til palestinske bankar med om lag 20 %.
Å fange desse kontantane i palestinske bankkvelv skaper meir enn ei klønete haug med pengesetlar. Betalingar til leverandørar avheng av ei fungerande korrespondentbank-forbinding med israelske bankar. Eit samanbrot i dette systemet kunne forstyrre import av straum, brennstoff og vatn. I august 2026 gjekk Israel med på å framskynde fjerdekvartals-forsyninga på 4,5 milliardar shekel, noko som letta det umiddelbare presset. Men skjønnsbaserte forsyningar gjer ikkje slutt på eit system der Israel avgjer om palestinske bankar kan handsame betalingar i den valutaen som mykje av den palestinske økonomien er avhengig av. Elektroniske betalingar kan bremse kontantoppsamlinga, argumenterer MAS, men dei kan ikkje fjerne denne strukturelle avgrensinga.
Israel er ikkje den einaste mottakaren av denne politikken med apartheid, kveling og ekspropriasjon. Den 25. september 2026 oppdaterte FN sitt menneskerettskontor databasen sin over verksemder som er involverte i spesifiserte aktivitetar knytte til israelske busetjingar på det okkuperte palestinske territoriet, inkludert Aust-Jerusalem. Den oppdaterte lista inkluderer selskap med base i Frankrike (Egis og Egis Rail), Tyskland (Heidelberg Materials AG), Nederland (Booking.com) og USA (Airbnb, Booking Holdings, Expedia Group og Tripadvisor). Rapporten identifiserer aktivitetar som tenester som opprettheld busetjingar og kommersiell utnytting av land eller andre naturressursar. Han vurderer ulike former for bedriftsinvolvering, inkludert bidrag og direkte kopling, heller enn å gjere ei strafferettsleg avgjerd om kvart firma.
Dette er kjende namn fordi busetjingshandel er vevd inn i vanleg forbrukar- og forretningsinfrastruktur: ei ferieoppføring, ei transportteneste, eit steinbrotprodukt. Databasen er eksplisitt avgrensa til busetjingsrelaterte aktivitetar: han er korkje ei folketeljing over kvart selskap som tener på okkupasjonen, eller slutten på granskinga av dei han nemner.
FN sitt menneskerettskontor ber statar regulere verksemder under si jurisdiksjon og oppmodar selskap til å hindre eller handsame negative menneskerettsverknader. Spørsmålet for vestlege regjeringar er konkret: vil dei late selskap registrerte i heimlandet halde fram med å levere tenestene og dei materielle sambanda som gjer busetjingane moglege?
Medan eg skreiv dette nyhendebrevet, kom eg over ‘Nablus Street’ av journalisten og diktaren Mustafa Abu Sneineh i ein antologi over samtidig palestinsk poesi. Diktet kokar av frustrasjon over apartheid, folkemord og ekspropriasjon. Vanleg liv gnir seg mot desse stygge fenomena.
Det var ei ordlaus tilståing.
Eg minnest sola som glei inn i mørkret til busetjinga,
Soldatar med gevær som slo solnedgangen
til han svima av.Ein forelska gut som stal dikt frå Nizar Qabbani
og kjærleiksbrev frå The Snow Comes Through the Window.
Eg er framleis ein forelska gut
Sjølv om sola for lenge sidan har gått ned
Sjølv om mi fyrste tilståing av kjærleik
Blei utført i siktet på okkupasjonen sine gevær.
Eg vil også gå på Nablus Street med deg og lese Hanna Mina sin The Snow Comes Through the Window (1969). Mina, som var fødd i Syria, arbeidde som barberar og delte ut den kommunistiske avisa Sawt al-Shaab (Folket si røyst) på gatene. Romanen hans fylgjer Fayyad, ein venstreorientert forfattar som flyktar til Libanon for å unnsleppe politisk forfylging. Det er historia om ein sensitiv mann som flyttar seg frå privat frykt til kollektiv kamp. Soldatane i diktet slår solnedgangen, men dagen etter stig sola opp og lyser opp himmelen.
Venleg helsing,
Vijay